منو اصلی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 6106 | کل بازدید : 212135 
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شنبه ٠٤ آذر ١٣٩٦
پیوندهای مفید


عزت نفس و راه های تقویت آن(بخش اول)
 

عزت نفس                                                                          

منظور از عزت نفس که در اصطلاح عامیانه اعتماد به نفس گفته می شود، میزان ارزشی است که فرد برای خود، ویژگی ها وخصوصیات خود قائل است. هنگامی که صحبت از عزت نفس میشود صحبت از ارزش و ارزشمندی است. عزت نفس دو جزءدارد. 1. خود پنداره فرد وآگاهی از آنچه که هست  شامل ویژگی ها و خصوصیات هر فرد  2. قضاوت در مورد ارزش خود و آن چه که هست.

یکی از مهم ترین عواملی که منجر به احساسات مثبت در فرد نسبت به خود و ویژگی هایش می شود عزت نفس است. اگر ارزشیابی فرد از خود، خصوصیات توانایی ها و محدودیت هایش مثبت باشد فرد خود را به عنوان موجودی توانا، با کفایت، دوست داشتنی و منحصر به فرد می بیند. در صورتی که ارزشیابی اش منفی باشد خود را موجودی ضعیف، ناتوان و بی لیاقت می پندارد. باید توجه داشت که بها دادن به خود با خودپسند بودن متفاوت است .بها دادن به خود  به عنوان یک دیدگاه سالم نسبت به خود و خصوصیات خود است که فرد به آن ارزش می دهد و از داشتن آن ها احساس رضایت می کند و به نحو احسن از آن ها در زندگی استفاده می کند.

افرادی که از عزت نفس خوبی برخوردارند افت و خیزهای معمولی زندگی، تاثیر چندانی بر احساس آن ها نسبت به خودشان ندارد، ولی افرادی که از عزت نفس خوبی برخوردار نیستند، افت و خیزهای معمولی زندگی، احساسات، هیجانات و رفتارشان را دستخوش بحران می سازد. این افراد نوعی نگرش مصنوعی به دنیا داشته و در ناامیدی تلاش می کنند تا به دیگران و خودشان نشان دهند که شخص لایقی هستند. ممکن است به درون خویش انزوا گزینند و یا راحت با دیگران ارتباط برقرار نکنند. برای توانائی ها و ظرفیت هایی که دارند ارزش قائل نمی شوند و در مقابل برای آنچه که فاقد آن هستند یا به نسبت کمتری از آن برخوردارند، ارزش فراوانی قائل هستند. روشن است که اینگونه افراد مشکلات بیشتری در ارتباط با عزت نفس خواهند داشت. چنین افرادی اساسا احساس غرور و رضایت کمی در خودشان ادراک می کنند.

بطور کلی عزت نفس از جنبه های مختلف اجتماعی- تحصیلی- خانوادگی ... قابل بررسی است. ارزشیابی وقضاوت  فرد در جنبه های مختلف میزان  عزت نفس وی را در آن زمینه نشان می دهد.

برای انسان هیچ حکم ارزشی، مهمتر از داوری و قضاوت در مورد خودش (عزت نفس) نیست. ارزشیابی فرد از خویشتن به اندازه مساله مرگ و زندگی برای وی اهمیت دارد وکلید فهم تمامی رفتارهای اوست. جهت شناخت حالات روانی انسان و پی بردن به روحیات او باید به میزان عزت نفس وی  و معیارهای قضاوت او در مورد خودش آگاهی یافت.

اهمیت و ارزش  عزت نفس بر اساس آموزه های دینی از چندین قرن پیش مشخص گردیده است، بطوریکه در آموزه های دینی تاکید شده انسان به خویشتن خود احترام بگذارد و مراعات حرمت انسانی دیگران را نیز داشته باشد .حضرت علی (ع)می فرماید :"هلک امرء لم یعرف قدره""کسی که ارزش  خویش را نشناخت نابود شد".

مزلو درطبقه بندی نیازهای انسان، نیاز به احترام وحرمت به خود(عزت نفس) را از نیاز های اساسی وعالی می داند و معتقد است که ارضای نیاز به عزت نفس به احساساتی از قبیل اعتماد به نفس، ارزش، قدرت، لیاقت،کفایت و مفید بودن در جهان منتهی خواهد شد، اما بی اعتنایی به این نیاز موجب احساساتی از قبیل حقارت، ضعف و درماندگی می شود. بسیاری از روان شناسان در طول سالها به این نتیجه رسیده اند که عزت نفس منعکس کننده تفاوتی است که میان خود پنداره واقعی  (چه کسی هستم؟) وخود پنداره آرمانی (دوست داشتم چه کسی باشم؟ )درک می شود.هر چه فاصله بین  این دو نوع "خود " بیشتر باشد حرمت خود یا عزت  نفس  فرد پایین تر خواهد بود.

 شکل گیری عزت نفس

 داشتن عزت نفس سالم که یک نیاز اساسی انسان است  تقویت آن در زندگی یک سرمایه گذاری بزرگی محسوب می گردد. خودپنداره  که مفهوم اصلی عزت نفس می باشد تحت تاثیر محیط بیرونی در وجود انسان از همان دوران کودکی شکل می گیرد. رفتار والدین و نزدیکان مهم کودک و پیام هایی کودک به مرور و با گذشت زمان از این افراد دریافت می کند روی نگرش وی نسبت به خودش تاثیر گذار است، چرا که کودک بدون چون و چرا همه آن ها را به عنوان  حقیقت قبول می کند. و بر اساس این پیام ها ،رفتارها ، میزان عزت نفس والدین، عملکرد و ساختار خانواده ، عزت نفس او شکل می گیرد.

سیراب شدن کودک از محبت در دوران کودکی، پذیرش بدون قید وشرط او به عنوان یک انسان، احترام به وی در شکل گیری عزت نفس سالم  نقش اساسی دارد. تحقیر شدن، تنبیه شدن، مسخره شدن و بد رفتاریهای دیگر با کودک،عزت نفس پایین را در او ایجاد می کند.

منافع عزت نفس

عزت نفس سالم باعث افزایش سلامت جسمی-روانی- اجتماعی و معنوی در انسان می گردد. افرادی که دارای عزت نفس سالم می باشند دارای ویژگیهایی هستند که عبارتند از:

1.      پذیرش خود و دیگران

2.      آرامش بیشتر  در زندگی

3.      مثبت بودن و احساس شادی کردن

4.      اشتیاق به داشتن مسئولیت بیشتر و احساس کنترل افزون تر بر زندگی و داشتن استقلال روحی

5.      توجه بهتر به دیگران و احساس راحتی در موقعیت های اجتماعی

6.      احساس متعادل بودن

7.      اتکا به خود و خلاقیت بیشتر و وابسته نشدن به عقاید و تائید دیگران

8.      بهبود ظاهر و احساس سرزندگی

9.      آمادگی بیشتر برای دریافت محبت و محبت کردن

10.  ملایم تر بودن با خود و دیگران و توانایی ریسک پذیر بودن و آماده بودن برای تغییر

11.  توانایی تبریک گفتن به دیگران به علت موفقیت هایشان بدون هیچ گونه احساس حسادت

12.  اطمینان داشتن به خود در همه فعالیت ها و مسئولیت پذیری

13.   در میان گذاشتن صریح مشکلات زندگی با دیگران  و چاره اندیشی کردن

14.  توانایی بیان صادقانه نارسائی  در کارهای انجام شده وقبول اشتباهات

15.  امید و اشتیاق و علاقه بیشتر برای زندگی سالم

پیامدهای ناشی از عزت نفس پایین

عزت نفس پایین می تواند بر ماهیت روابط با دیگران و سلامت روانی و اجتماعی ما نفوذ قوی داشته باشد و آنها را تهدید کند. ویژگیهای افراد با عزت نفس پایین عبارتند از :

1. در پذیرش خود و دیگران مشکل دارند. در این رابطه راجرز روان شناس آمریکایی می گوید: هر چه افراد خود را بیشتر بپذیرند، احتمال بیشتری خواهد داشت که دیگران را نیز بپذیرند و برعکس هرچه نظرشان نسبت به خود نامطلوب باشد، دیگران را نیز کمتر پذیرا خواهند بود.

2. ترس از تنها شدن دارند و می ترسند که مبادا دیگران ترکشان کنند.

3. کمال گرا هستند. همه چیز را در حد بالا و با کیفیت بالا می خواهند . مرتب پیشرفت خود را با پیشرفت دیگران مقایسه می کنند و در این مقایسه احساس ضعف بیشتری  می کنند.

4. به جای رویارویی مستقیم با مشکل از آن اجتناب کرده، آن را انکار می کنند، متوسل به سرکوب یا فرافکنی می شوند. ضعف خود را با تکبر و غرور خود می پوشانند.

5. از شناخت و آگاهی در مورد خود اجتناب نموده و برداشت مبهمی از خود دارند و از خود چنان می برندکه نمی دانند چه احساسی دارند.

6. به خود کاذب روی می آورند ، احساس می کنند که باید همه چیز را تحت کنترل داشته باشند و چون توان واقعی آن را ندارند پشت عنوان های شغلی قایم می شوند و معمولا از خطر کردن و تغییر می ترسند.

7. نمی توانند تصمیم بگیرند و همواره در یک موقعیت بلاتکلیفی به سر می برند.

8. در صحبت و گفتمان خود را کم جرات تر، بازنده تر و عجول می پندارند.

9. در زندگی بیش از حد محتاطانه برخورد می کنند.

10. در برخورد با انتقادات منطقی نبوده وحالت تدافعی به خود می گیرند.

آخرین اخبار
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران ، روز سه شنبه ( سوم اسفندماه ) با حضور قائم مقام معاون فرهنگی – دانشجویی وزارت بهداشت ، مدیرکل دانشجویی و روسای اداره مشاوره و اداره پایش و سلامت روان دانشجویان این وزارت و معاونان فرهنگی – دانشجویی دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران ، در سالن اجتماعات دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تشکیل جلسه داد.
 ٠٨:٥٣ - 1395/12/04 - نظرات : ٠متن کامل >>
معاونت فرهنگی دانشجویی (اداره مشاوره وسلامت روان دانشجویی نشست معاونت های فرهنگی دانشجویی وروسای ادارات منطقه یک در دانشگاه علوم بهزیستی وتوانبخشی 95/12/3) برگزار می نماید.
اداره مشاوره وسلامت روان دانشجویی طرح جامع پایش سلامت روان دانشجویی برگزار می نماید.
دانشگاه علوم بهزیستی...تماس با دانشگاهمراکز پژوهشیگروه های آموزشیمراکز درمانینقشه سایت دانشگاه

Copyright © 2009 U.S.W.R - All rights reserved . دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی