منو اصلی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1623 | کل بازدید : 212138 
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شنبه ٠٤ آذر ١٣٩٦
پیوندهای مفید


باورهاي غلط و شايع در مورد ماهيت مواد و عوارض آن
 

باورهاي غلط و شايع در مورد ماهيت مواد و عوارض آن

اعتياد يكي از جديدترين مشكلات و آسيب هاي رواني ـ‌ اجتماعي قرن حاضر در كشورهاي جهان است . با آنكه در مورد اين بيماري يا آسيب رواني ـ‌ اجتماعي مطالب و دانسته هاي زيادي وجود دارد و بسياري از جنبه هاي مختلف آن بصورت دقيق شناخته شده است ولي هنوز عده اي از مردم همچنان باورهاي اشتباهي در مورد اعتياد، مواد و همچنين نحوه درمان آن دارند.

مصرف مواد و اعتياد يكي از مهمترين آسيب هاي رواني ـ‌ اجتماعي است كه گريبانگر خانواده و جوانان در سراسر جهان است. ابتدايي ترين موضوع در زمينه پيشگيري از اين آسيب مهلك دسترسي به اطلاعات صحيح در زمينه مواد و اعتياد است متأسفانه اطلاعات موجود و در دسترس مردم بسيار اندك و در بسياري از موارد اشتباه است كه خود باعث مشكلات متعدد ديگري مي شود.

متأسفانه باورهاي غلط و اشتباه در مورد پديده اعتياد به اندازه اي شايع و فراوان است كه اكثر مردم حتي افراد تحصيل كرده نيز با معني و مفهوم پديده اعتياد نا آشنا مي باشند.

باور غلط)  اعتياد يك عادت است :

جالب اينجاست كه اشتباهات و باورهاي غلط از كلمه اعتياد شروع مي شود. اكثر مردم اعتياد را يك عادت مي دانند مانند عادت به مصرف چاي ، يك ماده غذايي خاص ، عادت به سبك لباس و پوشيدن لباس خاص، مواردي از اين قبيل.

واقعيت آن است كه اعتياد بسيار پيچيده تر از يك عادت معمولي است . اعتياد ويژگيهاي خاصي دارد كه در هيچ يك از عادت هاي ديده نمي شود. اعتياد يك كلمه عاميانه براي يك پديده بسيار پيچيده است كه علم ابعاد مختلف آن را مشخص كرده است در زبان علمي و تخصصي كمتركلمه اعتياد بكار برده مي شود و به جاي آن از وابستگي ( Dependency ) استفاده مي شود . در واقع آنچه كه مردم اعتياد مي نامند مجموعه اي از رفتارهاي ناسازگارانه است كه در زبان علمي با نام هاي وابستگي و سوء مصرف مواد ناميده مي شود كه متفاوت از مصرف مواد است.

اعتياد به عده اي مي سازد و به عده اي ديگر نمي سازد

به دليل نا آگاهي از پديده اعتياد بعضي از مردم فكرمي كنند عده اي از معتادان عليرغم مصرف ماده دچار هيچ عارضه و مشكلي نمي شوند حالت ديگر اين باور در ميان مصرف كنندگان مواد ديده مي شود كه مي گويند: من بيست سال است كه مواد مصرف مي كنم و تا به حال نه معتاد شده ام و نه مشكلي پيش آمده.

حقيقت آن است كه تمام مطالعات انجام شده در گوشه و كنار جهان طي حداقل يك قرن، نشان داده است كه مصرف مواد به انسان كمك نمايد. حتي يك مصرف كننده، در اثر مصرف، شرايط بهتري پيدا نكرده است.

معمولاً اين باور از آن جا ريشه مي گيرد كه مردم از روي ظاهر فرد در مورد او قضاوت مي كنند و اين باور غلط خود، از باور غلط ديگر ريشه مي گيرد. اين باور كه، معتاد يك فرد بي سواد ، كثيف، لاغر و بيمار ضعيفي است؛كه در خرابه هاي شهر مي گردد. به همين علت وقتي افرادي را مي بينيد كه عليرغم اعتياد، ظاهر معمولي  و يا جسم ظاهراً سالم و بدن تندرست و قوي دارند، به نظرشان مي آيد كه اعتياد به وي ساخته است . وضعيت جسمي معتاد، لاغري ، ضعيف بودن، نحيف بودن يا سالم و قوي بودن وي بيشتر تابع متغيير هاي ديگري از جمله طول مدت مصرف مواد، نوع ماده مصرفي ، شرايط مالي و خانوادگي وي است. فردي كه به تازگي معتاد شده و از نظر مالي در شرايط خوبي قرار گرفته وتغذيه بهتري دارد ، ظاهراً از نظر جسمي سالم تر از معتاد ده ساله اي است كه به علت اعتياد خود همه سرمايه خود و خانواده خود ار مصرف كرده دچار فقر شده است و دچار سوء تغذيه شده . بنا بر اين بر خلاف تصور مردم اين گونه نيست كه اعتياد با اين فرد همساز است بلكه در اين جا تأثير عوامل ديگري مطرح است ازجمله ‌: وضعيت مالي ، اقتصادي ، وضعيت بدني و جسمي فرد ، نوع تغذيه ، مدت مصرف مواد با شدت مصرف مواد ، و نوع مصرف مواد و .... مطرح است.

مصرف مواد يعني جواني كردن ، بايد خوشگذراني كرد

بعضي از مردم اعتقاد دارند كه در دوره جواني، فرد مجاز است كه رفتارهاي مختلفي انجام دهد از جمله مصرف مواد اين عده معمولاً به مصرف تفريحي و گاه به گاه مواد مي پردازند . حقيقت آن است كه اين عده ديد بسيار ساده انگارانه اي نسبت به مواد دارند به طوري كه اين ديد ساده انگارانه مانع مي شود كه به حقايق خطرناك مربوط به مصرف مواد توجه كنند. اين خطرات عبارتند از

1ـ مصرف تفنني مواد به راحتي ، ناخواسته و ناآگاهانه به وابستگي تبديل مي شود.

2ـاز آن جايي كه مصرف مواد نيز مي تواند باعث انجام رفتارهاي خطرناك مانند رانندگي بي دقت و پرسرعت شود كه احتمال تصادفات سنگين را افزايش ميد هد يا باعث رفتارهاي پرخطر جنسي مي شود كه احتمال ابتلا به ايدز را افزايش مي دهد.

باور غلط ) چون جوان ها سرگرمي و تفريح ندارند مواد مصرف مي كند:

اين باور نيز مثل باور قبلي به طور ساده انگارانه اي به خطرات ناشي از مصرف مواد بي اعتناست . نكته مهم آن است كه مصرف مواد را نوعي تفريح و سرگرمي مي داند. مصرف تفريح و سرگرمي نيست . مصرف مواد يك خطر جدي است . اگر هم فردي مصرف مواد را تفريح بداند ، تفريح سالمي نيست. به دليل آن كه حتي يكبار مصرف مواد با خطرات فراوان همراه است گاهي اوقات چنين گفته هايي از زبان والدين بيان مي شود كه احتمالاً در گذشته خود مصرف مواد داشته اند يا تمايلات ، خواسته ها و باورهاي نادرست در باره زندگي دارند و يا اطلاعات اندكي در خصوص مواد و بيماريهاي جديد دارند و به همين دليل با سهل گير ي بيشتري در اين زمينه برخورد مي كنند. نكته مهم آن است كه در گذشته بيماريهاي مهليكي مانند ايدز وجود نداشت همچنين مواد بسيار پرخطري مانند حشيش ، ال سي دي ، قرص اكستازي يا وجود نداشت يا دسترسي به آنها محدود تر از حال بود.

همه مواد مصرف مي كنند

همه جوان ها مواد مصرف مي كنند

در بسياري از مهماني ها محافل و گفتگوها اين جمله به كرات تكرار مي شود. " همه معتادند" همه جوان ها مواد مصرف مي كنند" در بسياري از اوقات اين گفته ها از زبان افرادي شنيده مي شود كه خود اهل مبارزه با مواد مي باشند و در اين زمينه بسيار فعالند نكته مهم آن است كه اين نگرش و اين عبارت خود مروج مصرف مواد است . شايد تعجب كنيد ولي متأسفانه چنين است . به اين دليل چنين باورهايي مروج مصرف مواد است كه يك رفتار غير هنجار يعني مصرف مواد كه جنبه بيماري و ناسازگارانه دارد را تبديل به يك رفتار هنجار مي كند. زيرا هنگاميكه همه رفتاري را انجام دهند آن رفتار حالت هنجار، نرمال و عادي مي يابد. معمولاً افراد معتاد براي توجيه رفتار ناسازگارانه و بيمار گونه خود از اني سفسطه استفاده مي كنند چون همه مواد مصرف مي كنند پس چيزي عادي است نه غير عادي.

از سوي ديگر نتايج بررسي و مطالعات مختلف همه گير شناسي در ايران و جهان نشان مي دهد كه اگر چه در دهه هاي اخير در اكثر كشورهاي جهان شاهد افزايش اعتياد و مصرف اعتياد بوده ايم ولي عده كمي از مردم يك جامعه به سوء مصرف مواد روي مي آورند. و درصد افرادي كه به مرحله وابستگي رسيده اند در مقايسه با افراد سالم همان جامعه به مراتب كمتر است . پس در مكالمات و صحبتهاي خود به اين نكته توجه داشته باشيد كه در صد كمي از افراد يك جامعه معتادند.

با مصارف تفريحي كسي معتاد نمي شود

هر چيزي ارزش يكبار تجربه كردن را دارد

اين باور كه مصرف تفريحي مواد اعتياد آور نيست ، بسياري از افرادي كه دچار اعتياد شده اند با همين فكر شروع كرده بودند كه مصرف گاه به گاه و تفريحي مواد باعث اعتياد نمي شود.

تحقيق هاي و پژوهش ها نشان مي دهد كه مغز انسان پديده اعتياد نقش دارد مصرف مواد باعث تحريك قسمت لذت در مغز مي شود و چنان اثري از خود به جاي مي گذارد كه گاهي اوقات فقط يك بار مصرف مواد باعث مي شود در فرد تمايل به ادامه مصرف ايجاد شود. در  پژوهش هاي متعددي بر روي حيوانات انجام شده كه نشان داده است حتي در مورد حيوانات يكبار مصرف كرن ماده، مي توان ميل و كشش به مصرف ايجاد نمايد، به طوري كه موش حاضر مي شود حتي غذاي خود را مصرف نكند و به مصرف مواد بپردازد.

از آن جايي كه مصرف مواد اساس مغزي ، زيستي و جسمي دارد ، مصرف مواد بر ناحيه خاصي از مغز كه مسؤل لذت است اثر مي گذارد اين احساس لذت بحدي قوي است كه ميل شديدي به مصرف ايجاد مي كند . گاهي اوقات حتي يكبار مصرف مواد چنان احساس مثبتي در فرد ايجاد مي كند كه نمي تواند  جلوي ميل خود را بگيرد و به همين دليل به مصرف ادامه مي دهد طوري كه به سود مصرف و وابستگي مي رسد.

باور غلط ) مواد يعني  مواد مخدر

يكي از مهترين اشتباهات آن است كه تصور مي شود مواد همان مواد مخدر هستند. اين در حالي است كه مواد مخدر فقط يك نوع از مواد اعتياد آور هستند در حال حاضر در متون علمي از كلمه مواد به جاي مواد  مخدر استفاده مي شود. موادي كه مورد سوء مصرف قرار گيرند بصورت دسته بندي شده ارائه مي گردد كه مواد مخدر فقط يكي از اين دسته مواد است.

مواد مخدر يا مواد افيوني

شامل ترياك ـ‌ سوخته ـ شيره ـ‌ كدئين ـ  هروئين ـ  و مورفين

مسكن ها:‌ الكل ، باربيتورات ها ، آرام بخشهاي ضعيف و مواد استنشاقي ( حلال هاي فرار مانند بنزين ، تينر و چوب و افشانه ها)

مواد محرك : شامل كوكائين ، كراك ، آمفتامين، قرص اكساسي يا متيل

مواد توهم زا : شامل حشيش ، گراس، ال اس دي

مواد نيرو زا يا استروئيدهاي آندوژن ، شامل:‌ قرص ها ، كپسول هاي و ساير داروهايي كه در دوپينگ يا عضله سازي استفاده مي شود. هنگاميكه تصور افراد از مواد، مواد مخدر است در مورد عوارض اعتياد آور مواد دچار اشتباه مي شوند. چون ساير مواد علائمي كاملاً متفاوت از مخدرها مي دهند چون تصور فرد از مواد همان حالت تدخين وتسكين است به غلط تصور مي كند كه ساير مواد خاصيت اعتياد آوري ندارد. بهتر است از نظر علمي و تخصصي به جاي كلمه مواد مخدر از كلمه مواد استفاده شود مگر اينكه منظور فرد مواد افيوني باشد.

 

باور غلط ) اگر كم مصرف كنيد معتاد نمي شويد

اين باور بسيار شايع است و بسياري از افراد براي پيشگيري از اعتياد مطلب بالا را به يكديگر توصيه مي كنند. اين باور بسيار اشتباه است دو دليل آن هم بي توجهي و نا آگاهي اين افراد از پديده تحمل است . نا آگاهي افراد از پديده اعتايد و ويژگيهاي آن منجر به باورهاي غلط  ديگري  مي شود كه اين مورد نمونه اي از آن است . اين افراد ماهيت پديده تحمل را نمي شناسند. به همين دليل فكر مي كنند كه مي توانند بر مقدار ماده مصرفي خود كنترل داشته باشند  ولي پس از مدتي كه از مصرف آنها گذشت متوجه مي شوند كه مرتباً ناچارند بر مقدار ماده مصرفي خود بيفزايد چون ديگر مقاديرقبلي مصرف اثر خود را ندارد.

با ور غلط ) مواد اگر خالص و از جنس مرغوب باشد اعتياد نمي آورد و يا عارضه ندارد.

بسياري از معتادان تصور مي كنند  چون ماده ناخالص يا تقلبي مصرف كرده اند دچار اعتياد يا عوارض آن نشده اند. اين در حالي است كه مواد يا روان گردان ها اصولاً داراي عواض و اثرات نا مطلوب هستند و هر چه ناخالص تر باشند اثرات شديد تري دارند . اضافه كردن مواد ديگر باعث صدمات ديگري به مصرف كننده مي شود.

به طور خلاصه اعتياد بيماري پيچيده اي است كه داراي علت هاي زيستي ـ رواني ـ‌ اجتماعي ـ فرهنگي و سياسي است . اين بيماري فراتر از يك عادت مانند ناخن جويدن ، چاي نوشيدن است . ماهيت اين بيماري بگونه اي است كه فرد نمي تواند ميزان و مقدار ماده مصرفي را كنترل نمايد. به دليل اساس وزير بناي زيستي و بدني اعتياد و همچننين ساختار هاي خاص مغزي كه درگير اعتياد هستند در بعضي از موارد حتي يك بار مصرف يكي ماده مصرفي مي تواندباعث وابستگي و اعتياد فرد شود. موادي كه مورد مصرف و سوء مصرف قرار مي گيرند فراتر از مواد مخدر هستند و شامل مواد بسيار متفاوت ديگري هم مي شود.

 

برگرفته از کتاب باورهاي غلط و شايع در مورد ماهيت مواد و عوارض آن  نوشته دکتر ربابه نوری

 

آخرین اخبار
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران تشکیل جلسه داد
شورای برنامه ریزی معاونان فرهنگی – دانشجویی و روسای ادارات مشاوره دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران ، روز سه شنبه ( سوم اسفندماه ) با حضور قائم مقام معاون فرهنگی – دانشجویی وزارت بهداشت ، مدیرکل دانشجویی و روسای اداره مشاوره و اداره پایش و سلامت روان دانشجویان این وزارت و معاونان فرهنگی – دانشجویی دانشگاههای علوم پزشکی منطقه تهران ، در سالن اجتماعات دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تشکیل جلسه داد.
 ٠٨:٥٣ - 1395/12/04 - نظرات : ٠متن کامل >>
معاونت فرهنگی دانشجویی (اداره مشاوره وسلامت روان دانشجویی نشست معاونت های فرهنگی دانشجویی وروسای ادارات منطقه یک در دانشگاه علوم بهزیستی وتوانبخشی 95/12/3) برگزار می نماید.
اداره مشاوره وسلامت روان دانشجویی طرح جامع پایش سلامت روان دانشجویی برگزار می نماید.
دانشگاه علوم بهزیستی...تماس با دانشگاهمراکز پژوهشیگروه های آموزشیمراکز درمانینقشه سایت دانشگاه

Copyright © 2009 U.S.W.R - All rights reserved . دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی